.jpg?s3=1)
Η συνολική αναδιαμόρφωση της αντίληψής για το ζήτημα της μόρφωσης και επιμόρφωσης των εκπαιδευτικών είναι αναγκαία σήμερα. Αν αρκεστούμε μόνο στα ζητήματα των θεσμών υλοποίησης της επιμόρφωσης, χωρίς να πάρουμε θέση για το περιεχόμενό της και τη λειτουργία της, τότε θα αφήσουμε την επιμόρφωση σε μια πεπατημένη και κυρίαρχη αντίληψη, όπου επικρατεί μια ζούγκλα ατομικού ανταγωνισμού, αξιολογικών κατατάξεων και συγκρίσεων, ποσοτικοποίησης της γνώσης, ιεραρχικής διαφοροποίησης.
Η εμπειρία δείχνει ότι όσο οι επιμορφωτικές διαδικασίες σχετίζονται με την υπαλληλική εξέλιξη και την ιεραρχική διαφοροποίηση, από μορφωτικό κίνητρο μετατρέπονται σε μετρήσιμο λειτουργικό κριτήριο. Με αυτό τον τρόπο αποσυνδέονται από τη μορφωτική και συνειδησιακή τους διάσταση, εκπίπτοντας σε κυνήγι χαρτιών, τίτλων και βαθμών που τις απονεκρώνει ως μορφωτικές διαδικασίες. Από τη στιγμή που κάθε μορφωτική και επιμορφωτική λειτουργία, παρέχει ένα επιπλέον μετρήσιμο και μοριοδοτήσιμο «προσόν» στους επιμορφούμενους, διαστρέφεται ο χαρακτήρας και ο προσανατολισμός της. Από διαδικασία ενίσχυσης του εκπαιδευτικού της πράξης μετατρέπεται σε μια διαδικασία που ενισχύει την τάση διαχωρισμού του από το εκπαιδευτικό σώμα. Αυτό που περιγράφουμε είναι μια εργαλειακή αντίληψη για την επιμόρφωση, διαδικασία διαχωρισμού και ιεράρχησης του εκπαιδευτικού σώματος.
Υπάρχει, όμως, μια ακόμη ουσιαστική πλευρά: Το ίδιο το περιεχόμενο της επιμορφωτικής διαδικασίας. Τι καθορίζεται από τον κρατικό λόγο ως επιμορφωτική ανάγκη; Καθορίζεται το εργαλειακά αναγκαίο. Αυτό που θα προωθήσει τις κεντρικές επιλογές για το σχολείο και τη γνώση. Δηλαδή, σε ένα εκπαιδευτικό σύστημα που υποτάσσεται στην αγορά, που κάνει ταξική επιλογή, που αναπαράγει τις κυρίαρχες γνωστικές και κοινωνικές παραδοχές και μετατρέπει τον (άνθρωπο) – μαθητή σε «χρήσιμο» και αξιοποιήσιμο προϊόν για την παγκοσμιοποιημένη αγορά εργασίας - έρευνας - γνώσης, οι κρατούντες χρειάζονται μια αντίστοιχη προσαρμογή των μεθόδων, των τεχνικών και των γνωστικών περιεχομένων των εκπαιδευτικών για να τους μετατρέψουν σε εργαλεία παραγωγής των «επιθυμητών» προϊόντων. ! Έτσι σε αυτή την εργαλειακή αντίληψη για την επιμορφωτική διαδικασία, διαμορφώνονται και επιβάλλονται συγκεκριμένοι τομείς ως αναγκαίοι, Να, λοιπόν, μια δεύτερη πλευρά της κρατικής επιμορφωτικής αντίληψης:
Ο καθορισμός των αναγκών, η νομιμοποίηση του περιεχομένου, δηλαδή ο ιδεολογικός και πολιτισμικός έλεγχος του εκπαιδευτικού σώματος.
Δρώντας μέσα σε αυτή την πραγματικότητα, επιλέγουμε να στηρίξουμε και να προτείνουμε μια άλλη αντίληψη για την επιμόρφωση. Βασικά στοιχεία μιας τέτοιας λογικής είναι τα εξής:
Είναι απαραίτητο να ανοίξει η συζήτηση για τον σκοπό της επιμόρφωσης ως προς το περιεχόμενό της, τη δομή της, την οργάνωσή της και τους όρους υλοποίησής της, για τη σύνδεσή της με το περιεχόμενο ενός δημόσιου σχολείου που λειτουργεί συνεργατικά, δημοκρατικά, συλλογικά, σε σύνδεση με την κοινωνία, με ενίσχυση της ελευθερίας άσκησης του εκπαιδευτικού έργου, με δραστική μείωση της ύλης και χρόνο για συλλογικό σχεδιασμό και δημιουργία.
Η ανάδειξη επαναλειτουργίας των Διδασκαλείων (Μετεκπαίδευση), η ανάδειξη των απόψεων των εκπαιδευτικών για τις επιμορφωτικές διαδικασίες, η αναγνώριση της αναγκαιότητας για επιμόρφωση με δωρεάν, δημόσιο χαρακτήρα, με ευθύνη των Παιδαγωγικών Τμημάτων και καθολική απεύθυνση, με απαλλαγή από τα διδακτικά καθήκοντα, με δημοκρατική λειτουργία, αποτελούν στόχους καίριας σημασίας για το εκπαιδευτικό σώμα και για τα μορφωτικά δικαιώματα των μαθητών/τριών.
Η επιμόρφωση πρέπει να απεξαρτηθεί εντελώς από κάθε μοριοδοτική, ανταλλακτική αξία, η οποία τη μετατρέπει σε ιεραρχικό σκαλοπάτι και εργαλειακό ελεγκτικό μηχανισμό. Στη βάση αυτής της λογικής που διατυπώνουμε, βρίσκεται μια αυταξιακή αντίληψη για τη γνώση. Στοιχεία μιας τέτοιας λογικής είναι ο αυτοπροσδιορισμός των αναγκών από τους ίδιους τους εκπαιδευτικούς. Το περιεχόμενο και η οργάνωση της επιμόρφωσης γίνονται συμμετοχικά, συνδιαμορφωτικά. Η γνώση δεν αποτελεί μια σωρευτική διαδικασία, αλλά αποκτά κοινωνικά, ποιοτικά χαρακτηριστικά. Η επιμόρφωση πρέπει να οργανώνεται από δημόσιους φορείς, να είναι δωρεάν, με απαλλαγή από τα διδακτικά καθήκοντα, απαλλαγμένη από οποιαδήποτε διαδικασία αξιολόγησης των εκπαιδευτικών που θα οδηγεί σε κατάταξή τους με βάση τις επιμορφωτικές δραστηριότητες. Οι επιμορφωτικές διαδικασίες πρέπει να προτείνονται, να επιλέγονται και να ελέγχονται από τους ίδιους τους εκπαιδευτικούς. Η επιμόρφωση μπορεί να γίνει με ελεύθερη επιλογή από τα ενδιαφέροντα του εκπαιδευτικού, μέσα από ένα πλήθος προσφερόμενων επιλογών στις ποιες έχει διατυπώσει πρόταση και τις έχει συνδιαμορφώσει.
Όλοι οι εκπαιδευτικοί πρέπει να έχουν στη διάρκεια της διδασκαλικής τους ζωής ισότιμο χρόνο εκπαιδευτικής άδειας, τον οποίο θα αξιοποιούν για τις επιμορφωτικές διαδικασίες που επιλέγουν. Ο χρόνος αυτός μπορεί να είναι περίπου 4-5 χρόνια για όλους.
Μια τέτοια αντίληψη αναγνωρίζει μια πολυμορφία στη γνώση και δεν εξετάζει κατ' ανάγκην τη συνάφειά της με την άμεση εφαρμογή στην εκπαιδευτική πραγματικότητα. Αντίθετα, θεωρεί την επιμόρφωση ως διαδικασία εξυπηρέτησης των μορφωτικών αναγκών των εκπαιδευτικών, όπως διατυπώνονται σε προσωπικό επίπεδο μέσα στους συλλόγους διδασκόντων και τις συλλογικές διαδικασίες, αλλά και όπως διαμορφώνονται σε συλλογικό επίπεδο μέσα από τις διαδικασίες αυτές.
Η παραπάνω λογική μπορεί να μετατραπεί, μέσα από ουσιαστική συζήτηση στους Συλλόγους και το εκπαιδευτικό κίνημα, σε μορφοποιημένη απαίτηση και πρόταγμα, που θα εντάσσεται στη λογική ενός σχολείου που υπηρετεί την κριτική γνώση, ενάντια στο σχολείο της αγοράς, συνοδευόμενη από το ιστορικό αίτημα της επαναλειτουργίας της 2ετούς μετεκπαίδευσης.
Επιμόρφωση
-
Επαναλειτουργία της διετούς μετεκπαίδευσης (διδασκαλείων) με νέο πλαίσιο (αυτόνομες μονάδες στο πλαίσιο της λειτουργίας των Παιδαγωγικών Τμημάτων των Πανεπιστημίων) και απαλλαγή από τα διδακτικά καθήκοντα για όλους τους εκπαιδευτικούς της Π.Ε. (δασκάλους–νηπιαγωγούς–ειδικότητες).
-
Η επιμόρφωση να οργανώνεται από δημόσιους φορείς (σε σύνδεση με τα Πανεπιστήμια–Παιδαγωγικά Τμήματα), να είναι δωρεάν, με απαλλαγή από τα διδακτικά καθήκοντα, απαλλαγμένη από οποιαδήποτε διαδικασία αξιολόγησης των εκπαιδευτικών που θα οδηγεί σε κατάταξή τους με βάση τις επιμορφωτικές δραστηριότητες.
-
Οι επιμορφωτικές διαδικασίες να προτείνονται, να επιλέγονται και να ελέγχονται από τους ίδιους τους εκπαιδευτικούς και η επιμόρφωση να γίνεται με ελεύθερη επιλογή, με βάση τα ενδιαφέροντα του εκπαιδευτικού, μέσα από ένα πλήθος προσφερόμενων επιλογών στις ποιες έχει διατυπώσει πρόταση και τις έχει συνδιαμορφώσει.
-
Να στηριχθεί και να χρηματοδοτηθεί η πρόσβαση των εκπαιδευτικών (και των μαθητών) στον πολιτισμό, τις τέχνες, τις βιβλιοθήκες και τα βιβλία.
Το προεδρείο της ΓΣ
Παναγιώτου Χρήστος
Λαμπρόπουλος Κωνσταντίνος